Anasayfa
TAM MÜKELLEFİYETTE 2007 YILI ÖNEMLİ BAZI ŞAHSİ GELİRLERİN BEYANI
TAM MÃœKELLEFÄ°YETTE 2007 YILI
TİCARİ, ZİRAİ VE MESLEKİ KAZANÇLARIN DIŞINDAKİ
ÅžAHSÄ° GELÄ°RLERÄ°N BEYANI
Bilindiği gibi, menkul sermaye iratlarının büyük bir bölümü, beyana gerek kalmayacak şekilde nihai
vergileme olarak stopaja tabi tutulmuştur. (GVK geç. md. 67) Bununla birlikte, başta gayrimenkul
sermaye iradı olmak üzere, temettü gelirleri ve birden fazla işverenden alınan ücretler itibari ile gelir
vergisi beyan mükellefiyeti sözkonusu olabilmektedir. Aşağıda bu konu ile ilgili açıklamalara yer
verilmiÅŸtir.
A) Gelirlerin Toplama Yapılan Ve Yapılmayan Halleri :
Bilindiği gibi Türk vergi sistemi üniter ( gelirlerin toplanması ) esasına dayanır. 2007 yılında elde edilen
gelirlerden vergiye tabi olanların (örn. gayrimenkul sermaye iradı, temettü geliri gibi) toplamının 19.000
YTL'sını aşmaması halinde;
- Tevkifata tabi tutulmuş olan birden fazla işverenden elde edilen ücretler,
- Tevkifata tabi tutulmuş bulunan menkul sermaye iradları,
- Tevkifata tabi tutulmuş bulunan gayrimenkul sermaye iratları (işyeri kira gelirleri gibi)
beyannameye dahil edilmez.
Gelirlerin beyannamede toplanması işleminde;
- Tevkifata tabi tek işverenden alınmış olan ücretler,
- Tevkifata tabi birden fazla işverenden ücret almakla birlikte, birden sonraki işverenden alınan
ücretlerin toplamı 19.000 YTL'sını aşmayan ücretler,
- Götürü zirai kazançlar,
- GVK md. 75/15'de sayılan emeklilik sistemine ait muhtelif gelirler,
dikkate alınmaz .
Nihayet, vergiye tabi gelirler toplamı 19.000 YTL'sını aşar ise, yukarıda zikredilen gelirler tevkifata tabi
tutulmuş olsa dahi, beyannameye ithal edilir. (Ortaya çıkan vergiden tevkifat tutarları indirilir.)
B) Başlıca Gelir Unsurları İtibari İle 2007 Beyan Durumu :
1) Ãœcretler :
Birden fazla işverenden ücret alınması halinde, birden sonraki işverenden alınan ücretler toplamı
19.000 YTL'sını aşar ise, ücretlerin tamamı beyana tabidir. (Burada birinci ve devamı işvereni seçmek
hususu mükellefin ihtiyarına bırakılmıştır.)
2) Gayri Menkul Sermaye İradı :
- Tevkifata tabi olmayan gayrimenkul sermaye iradları, 2.300 YTL'lık mesken istisnası ( GVK Md.21
ve Mük. Md.123 ) hariç, her halükarda beyana tabidir. (Ticari, zirai, mesleki kazancı dolayısıyla
beyanname vermek durumunda olanlar, bu istisnadan faydalanamazlar. Birden fazla konuttan kira
geliri elde edilse dahi, tek istisna uygulanır. )
- Tevkifata tabi kira geliri (örn. işyeri kira geliri) 19.000 YTL'sını aşanlar, (A paragrafında belirtilen
hususlar dahilinde) bu kira gelirlerinin tamamını beyannameye dahil edeceklerdir.
- DiÄŸer Hususlar
Bina ve araziye ait GMSİ' nda irad tutarı, vergi değerinin %5' inden az olamaz,
- Gayri safi hasılattan indirilecek giderler ya gerçek giderler ( GVK Md. 74 ) olarak dikkate alınır
veya iradın %25' i kadarı, götürü gider olarak seçilir.
- Konutlarda götürü gider uygulamasında 2.300 YTL. lik istisna düşüldükten sonra hesaplama
yapılır. Gerçek gider usulüne seçenlerde de bu istisnadan giderlere pay verilir.
- Götürü gider usulünü seçenler 2 yıl geçmeden, bu usulden dönemezler.
- Götürü gider usulü seçilecekse, gayrimenkullerin tümü için seçilmek zorundadır.
3) Menkul Sermaye İradları :
Yeni rejimde menkul sermaye iradlarının büyük bir çoğunluğu, beyanname dışı bırakılmıştır. Öyle ki,
başka gelirleri dolayısıyla beyanname verecek olan mükellefler
dahi, bu sözkonusu menkul sermaye iradlarını beyannamelerine dahil etmek zorunda
değillerdir. Buna karşılık başta temettü gelirleri olmak üzere, bazı menkul sermaye iradları ise,
beyannameye dahil edilmek durumundadır.
Başlıca menkul sermaye iradlarının vergileme rejimi şöyledir :
- Mevduat Faizleri beyana tabi değildir. %15 oranındaki stopaj, nihai vergilemedir.
- Repo Gelirleri de mevduat faizleriyle aynı rejime tabidir.
- Faizsiz Sistemdeki Kar Payları ile K / Z Ortaklığı Kar Payları, mevduat faizleriyle aynı rejime
tabidir.
- Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresi Menkul Kıymetlerinin01.01.2006'dan sonra ihraç edilmiş olan kıymetlerden sağlanmışsa (%10) tevkifata tabi
Faizleri,
olup, beyan sözkonusu değildir. Bu tarihten önce ihraç edilmiş kıymetlerden elde edilen faizler ise,
indirim oranı (%37.7) uygulanmak üzere beyana tabidir.
- Alacak Faizleri : Herhangi bir istisna uygulanmadan 900 YTL'sını aşmış ise, tamamı beyana
tabidir.
- Off-Shore Faizleri : Alacak Faizleri gibi beyana tabidir.
- Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili Faizleri : 21.07.2001 - 31.12.2005 tarihleri arasında ihraç
edilmiş bono ve tahvillerden elde edilen faizlerin 205.994,16 YTL'sı istisnadır. ( GVK. Geç. Md. 59
)Bu istisna, YTL cinsi olanlarda %37.7 indirim oranı uygulandıktan sonra dikkate alınır. 31.12.2005
tarihinden sonra ihraç edilmiş olanlardan elde edilen faizler ise, halen %10 stopaja tabi olup,
beyan sözkonusu değildir.
- Eurobond Faizleri : 26.07.2001 - 31.12.2005 tarihleri arasında ihraç edilenler için 205.994,16
YTL istisna mevcut olup indirim oranı uygulanmadan beyana tabidir. (İtfa esnasında oluşan kur
farkları irad sayılmamaktadır.) 31.12.2005 tarihinden sonra ihraç edilmiş olan Eurobondların
faizleri için ise, istisna söz konusu olmayıp, tamamı beyana tabidir.
- Özel Kesim Tahvil Faizleri : 01.01.2006' dan önce ihraç edilenlerin faizi %37.7 indirim oranı
uygulanarak beyan edilir. 01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilenler, yeni sistemde %10 stopaja
tabi tutulduklarından, beyannameye dahil edilmeleri sözkonusu değildir.
- Kar Payları :
- 1998 ve öncesi yıllara ait kazançlardan oluşan kar paylarının tamamı, vergiden müstesnadır. 1999
- 2002 yıllarına ait kar paylarının istisna kazançlara tereddüb eden kısmı vergiye tabidir. Tabi olan
kısımı için elde edilen net tutara 1/9 eklenmek sureti ile bulunan tutarın yarısı, beyannameye dahil
edilir. Beyannamede ortaya çıkan toplam vergiden ise, bu sözkonusu beyannameye dahil edilen
tutarın 1/5'i mahsup edilir.
- Gerek 1999 - 2002 döneminin istisna kaynaklı olmayan kazançlarına tereddüb eden, gerekse
2003 ve izleyen dönemlere ait bütün kar payları prensip olarak beyana tabidir. Şöyle ki, bu elde
edilen kar payları dağıtan tarafından 23.07.2006
tarihinden önce %10, bu tarihten sonra ise, %15 stopaja tabi tutulmuş olmak gerektir.
Beyannameye tabi edilecek tutar brüt rakamın yarısıdır. Örneğin, 100 YTL temettü geliri elde
edilmiÅŸ ise, beyannameye dahil edilecek tutar %15 stopaj ile (100 : 0.85) : 2 = 58.82 YTL'dir. (
Temettüyü dağıtanın yapmış olduğu stopaj, beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup
edilecektir.)
- Menkul Kıymet Yatırım Fonları Katılma Belgelerine Ait Kar Payları : Bu kar payları %10
stopaja tabi olmalarından dolayı beyannameye dahil edilmeyeceklerdir.
4) Diğer Kazanç ve İratlar :
a) 01.01.2006 Tarihinden Önce İktisap Edilmiş Hisse Senetlerinin Satışına Ait Kazançlar :
Bunlardan; ivazsız iktisap edilenlerin, İMKB'de işlem görüp 3 aydan fazla elde tutulanların ve İMKB'de
işlem görmemekle beraber tam mükellef kurumlara ait olup, 1 yıldan fazla elde tutanların elden
çıkarılmasından sağlanan kazançlar vergiye tabi değildir. Bunların dışındakilerden elde edilen
kazançlar ÜFE'ye göre enflasyondan arındırılır. Kalan kısmın 15.000 YTL'sı istisna olarak düşülüp,
artanı beyannameye dahil edilir.
b) 01.01.2006 Tarihinden Sonra İktisap Edilmiş Olan Hisse Senetlerinin Elden Çıkarılması :
- İvazsız olarak iktisap edilenlerin,
- Tam mükellef kurumlara ait olup, 2 yıldan fazla elde tutulanların,
- İMKB'de işlem gören tam mükellef kurumlara ait olup, 1 yıldan fazla elde tutulanların
kazançları beyana tabi olmayıp stopaj da yoktur. ( Bu şartları taşımayanlardan elde edilen kazançlar
%10 stopaja tabidir. )
Banka ve aracı kurum vasıtası dışında elde edilen hisse senetlerinin 2 yıldan önce elden
çıkarılmasından sağlanan kazançlar için, ( ÜFE'nin %10'u aşması kaydıyla ) ÜFE oranında maliyet
revizesi yapılır.
c) 26.07.2001 - 31.12.2005 Tarihleri Arasında İhraç Edilen Devlet Tahvili Ve Hazine Bonosu
Alım - Satım Kazançları :
Bunlardan ivazsız olarak iktisap edilenlere ait kazançlar, vergiye tabi değildir. Diğerleri için (%10'a
bakılmaksızın) ÜFE oranında maliyet revizesi yapılır. Bu revizyondan sonra kalan kazançtan
205.994,16 YTL istisna düşülerek kalan kısım beyan edilir.
d) 01.01.2006 Tarihinden Sonra İhraç Edilmiş Olan Devlet Tahvili Ve Hazine Bonolarına Ait
Alım - Satım Kazançları :
Bunlar %10 stopaja tabi olduklarından beyannameye dahil edilmezler.
e) 26.07.2001 - 31.12.2005 Tarihleri Arasında İhraç Edilmiş Eurobondların Alım-Satım
Kazançları :
Bu kazançlar YTL cinsinden hesaplanırlar. Burada %10'a bakılmaksızın ÜFE'ye göre maliyet revizesi
yapılır. Ayrıca, 205.994,16 YTL'lık istisna uygulanır. Kalan tutar beyannameye tabidir.
f) 01.01.2006'dan Sonra İhraç Edilmiş Olan Eurobondların Alım - Satım Kazançları :
Burada herhangi bir istisna sözkonusu olmayıp, beyana tabidir. Maliyet revizesi ÜFE'ye göre yapılır
ancak, ÜFE'nin %10'u geçmiş olması şartı vardır.
g) Gayri Menkul Vb. Kıymetlerin Elden Çıkarılmasından Sağlanan Kazançlar :
Bu konuda çeşitli kazançlar sözkonusudur. Gayri menkul ve haklardan ivazsız olarak iktisap edilenler
hariç, 4 yıl içinde elden çıkarılanlar beyana tabidir. ÜFE'nin %10'u geçmesi şartıyla maliyet revizesi
sözkonusudur. Revizyondan sonraki kazançtan 6.400 YTL istisna düşülerek, kalan kısmı beyan edilir.
( GVK. Mük. Md.80 )
C) Beyan ve Ödeme :
Gelir vergisi beyanı ( basit usulde vergilendirilenler hariç ) Mart ayı başından 25 Mart gün sonuna
kadar yapılır. Ödemesi ise, Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte olur.( GVK Md. 92 ve 117)
Next page: Hakkımızda