Anasayfa
HALKA AÃIK ÅİRKETLERDE YENİ UYGULAMALAR
Sermaye Piyasası Kurulu'nun Seri IV ; No 41 sayılı tebliği 19.03.2008 tarih ve 26821 sayılı Resmi
Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Tebliğ, hisse senetleri borsada işlem gören şirketlere üç
yeni yükümlülük getirmektedir.
- Ortaklık ile ilişkili taraflar arasında varlık, hizmet veya yükümlülük transferleri işlemlerinin
değerlemesi
- Pay sahipleri ile ilişkiler birimi oluşturulması
- Ortaklıkların sermaye piyasası mevzuatına uyum kapasitesinin güçlendirilmesi
I. İlişkili Taraflarla Yapılacak İşlemlerin Değerlemesi
Değerleme yaptırma yükümlülüğünün tarafı, hisse senetleri borsada işlem gören şirketlerdir.
Değerlemesi yaptırılacak işlem, ortaklık ile ilişkili taraf arasındaki varlık, hizmet veya yükümlülük
transferleri işlemleridir.
I.1. Yıl içinde Yapılan Tek İşlemde Esas Alınacak Ölçüt
İlişkili kişi ile yıl içinde yapılan tek işlem tutarı, ortaklığın kurul düzenlemeleri uyarınca kamuya
açıklanan son yıllık finansal tablolarında yer alan
- aktif toplamının veya
- brüt satışlar toplamının
asgari % 10'una ulaşacağının öngörülmesi durumunda, değerleme yaptırılması gerekecektir.
Bu sınırın altında kalan tek işlemler için değerleme yaptırma zorunluluğu yoktur.
I.2. Yaygın ve Süreklilik Arz Eden İşlemlerin Değerlemesi
Ortaklık ile ilişkili kişi arasında yıl içinde bir kereden fazla yapılan işlemler, tebliğde "yaygın ve
süreklilik arz eden işlemler" olarak tanımlanmıştır. Bu durumda yıl içinde yapılan işlemlerin toplam
tutarı kamuya açıklanan en son bilanço aktif toplamı veya brüt satış toplamının % 10'u ile
karşılaştırılacaktır. İşlem tutarının en az % 10'luk tutara ulaşacağı öngörülüyorsa değerleme
yaptırılacak, aksi takdirde yaptırılmayacaktır.
I.3. Değerleme İşleminin Yaptırılacağı Kuruluş
Değerleme işlemenin, Kurul'ca belirlenen esasları taşıyan kuruluşlara yaptırılması gerekmektedir. Bu
kuruluşların hangileri olduğu, Kurul'un Seri VIII ; No 45 sayılı "Sermaye Piyasasında Uluslararası
Değerleme Standartları Hakkında Tebliğ" de açıklanmıştır.
Ortaklığın bağımsız denetimini gerçekleştiren kuruluşun, yetkisi bulunsa dahi, bağımsızlık ilkesi
gereğince, bağımsız denetimini gerçekleştirdiği şirketin işlemlerinin değerlemesini yapmaması
gerekir.
I.4. Değerlemenin Kapsamı ve Sonuçları
I.4.1. Tek İşlemler
Anılan tebliğe göre, değerleme işlemini yapan kuruluş, işlemin şartlarının adil ve makul olup
olmadığını araştıracak ve tespitlerini bir rapora bağlayacaktır. Düzenleyeceği raporu ortaklık yönetim
kuruluna sunacaktır.
Ortaklık yönetim kurulu, söz konusu raporu dikkate alarak ilişkili taraf ile yapılacak işlemlerin
gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğine karar verecektir.
İlişkili taraf işlemlerinin gerçekleştirilmesi durumunda,
- işlemlerin taraflarının birbirleriyle olan doğrudan veya dolaylı ilişkileri ile işlemlerin
niteliğine ilişkin bilgiler;
- değerlemede kullanılan varsayımları değerleme sonuçlarını içeren değerleme raporu özeti;
- işlemler değerleme raporunda ulaşılan sonuçlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmemişse bu
durumun gerekçesine ilişkin açıklama,
yapılacak ilk genel kurul toplantısından 15 gün önce ortakların incelemesine açılarak söz konusu
işlemler hakkında genel kurul toplantısında ortaklara bilgi verecektir.
I.4.2. Yaygın ve Süreklilik Arz Eden İşlemler
Yaygın ve süreklilik arz eden işlemlerle ilgili olarak, her hesap dönemi sonunda, değerleme kuruluşu
tarafından,
- işlemler öncesinde yapılan değerleme çalışmalarında ulaşılan sonuçlar ile
- bu sonuçlar çerçevesinde yönetim kurulu tarafından belirlenen şartlara uyulup uyulmadığı
hususunda
bir rapor hazırlanır ve bu raporun özeti yıllık olağan genel kurul toplantısından 15 gün önce
ortakların incelemesine açılarak söz konusu işlemler hakkında genel kurul toplantısında bilgi verilir.
I.4.3. Borsaya Bildirim
İşlemlerin, değerleme raporunda ulaşılan sonuçlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesine karar
verilmişse, karara dayanak oluşturan rapor özeti ve işlemlerin niteliği; işlemler değerleme raporunda
ulaşılan sonuçlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmemişse, ya da gerçekleştirilmeyecekse bu kararın
gerekçesi, borsa bülteninde ilan edilmek üzere borsaya bildirilmek zorundadır.
I.5. Uygulamadan Muaf Olanlar
Aşağıdaki işlemler değerleme kapsamında değildir.
- Temettü dağıtımı, sermaye artırımı nedeniyle rüçhan hakkı kullanımı ve yöneticilerin mali
haklarına ilişkin ödemeler,
- Menkul kıymet yatırım ortaklıklarının, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının ve girişim
sermayesi yatırım ortaklıklarının ilişkili taraflarından aldıkları portföy yönetimi, yatırım
danışmanlığı ve sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık hizmetleri,
- Halka açık anonim ortaklık statüsündeki bankaların ilişkili taraflara kullandırdıkları krediler
için değerleme yaptırmaları zorunlu değildir.
II. Pay Sahipleri ile İlişkiler Birimi
Hisse senetleri borsada işlem gören şirketlere tebliğin getirdiği ikinci yükümlülük "Pay Sahipleri ile
İlişkiler Birim" dir.
Bu birimin görevleri tebliğde şöyle sıralanmıştır:
- Pay sahiplerine ilişkin kayıtların sağlıklı, güvenli ve güncel olarak tutulmasını sağlamak,
- Şirket ile ilgili kamuya açıklanmamış, gizli ve ticari sır niteliğindeki bilgiler hariç olmak üzere,
pay sahiplerinin şirket ile ilgili yazılı bilgi taleplerini yanıtlamak,
- Genel kurul toplantısının yürürlükteki mevzuata, esas sözleşmeye ve diğer şirket içi
düzenlemelere uygun olarak yapılmasını sağlamak,
- Genel kurul toplantısında, pay sahiplerinin yararlanabileceği dokümanları hazırlamak,
- Mevzuat ve şirketin bilgilendirme politikası dahil, kamuyu aydınlatma ile ilgili her türlü
hususu gözetmek ve izlemek.
III. Ortaklıkların Sermaye Piyasasına Uyum Kapasitesinin Güçlendirilmesi
Bu yükümlülük de yine, hisse senetleri borsada işlem gören şirketlere getirilmiştir. Tebliğ hükmüne
göre, ortaklıkların bu amaçla bir personel istihdam etmeleri gerekmektedir.
Aşağıdaki şartları sağlayan ortaklıklar için, istihdam edilecek personelin sadece "Sermaye Piyasası
Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı" na sahip olması yeterli olacaktır.
- İlgili borsa tarafından açıklanan piyasa değeri 200.000.000.‐ YTL'nin altında olan payları
borsada işlem gören ortaklıklar,
- Payları borsada işlem gören birden çok ortaklığın aynı tüzel kişi tarafından tamamen veya
müştereken kontrol ediliyor olması durumunda, aynı tüzel kişi tarafından tamamen veya
müştereken kontrol edilen payları borsada işlem gören ortaklıklar.
Piyasa değeri 200.000.000.‐ YTL'nin üzerinde olan ortaklıklar, ayrıca bir de "Kurumsal Yönetim
Derecelendirme Uzmanlığı Lisansı" na sahip bir personel istihdam etmek zorundadır.
IV. Yürürlük
Tebliğ, yayımı ( 19.03.2008 ) tarihinde yürürlüğe girmiştir.
IV.1. Değerleme ile İlgili Düzenlemenin Başlangıç Tarihi
Değerleme ile ilgili yükümlülük, bu tarihten itibaren başlamıştır. Tebliğde, % 10'luk oran açısından
karşılaştırma için esas alınacak mali tabloların en son kamuya açıklanan yılsonu mali tabloları olacağı
belirtilmektedir. Bu durumda, 31.12.2007 tarihli mali tabloların esas alınması gerekecektir.
IV.2. Pay Sahipleri ile İlişkiler Birimi ve Ortakların Sermaye Piyasasına Uyum Kapasitesinin
Güçlendirilmesi
Tebliğin Geçici 1. maddesine göre, hisse senetleri borsada işlem gören ortaklıkların, bu düzenlemeye
tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde uyum sağlamaları gerekmektedir. Anılan
madde hükmüne göre, ortaklıkların, en geç 19.03.2009 tarihine kadar bu iki düzenlemeye uyum
sağlamaları gerekecektir
Next page: Hakkımızda